H I A T U S

วันนี้จะมาเล่าถึง การย้อมสีแบคทีเรียกัน ^^

วิธีนี้เรียกว่า "Gram Stain" เป็นการสาดสีใส่เจ้าแบคทีเรียที่ทำตัวเป็นHollow man ในร่างกายเราอยากล่องหนดีนักใช่มั้ย สาดสีใส่ซะเลยแล้วจะได้เห็นดีกัน 555

ด้วยวิธี Gram Stainนี้ เราสามารถแยกแบคทีเรียออกได้เป็นสองประเภทตามลักษณะการติดสีดังนี้

1.Gram positive bacteria หรือแบคทีเรียแกรมบวกติดสีม่วง

2.Gram negative bacteria หรือแบคทีเรียแกรมลบ ติดสีแดง

ทำไมถึงติดสีต่างกัน? นั่นสิทำไม.. ...ถ้าอย่างนั้นมาดูตั้งแต่วิธีการทำเลยดีกว่า ^^igo!!

สารที่ใช้ในกลเม็ดป้ายสีเจ้าพวกแบคทีเรีย

-Crystal violet เจ้านี่แหละ ทำให้พวกแกรมบวกเป็นสีม่วง

- Gram iodineส่วนนี่ เป็นประหนึ่งแซมของโฟรโด(Crystal violet)

- Decolorizerตามชื่อเลย มันคือตัวล้างสี

-Safranine นี่แหละ สาดใส่แกรมลบติดดีแท้

เอาล่ะ ...มาถึงวิธีทำ

ก่อนอื่นเราต้องมีสิ่งส่งตรวจจากคนไข้(เสมหะ, ปัสสาวะ อะไรเทือกๆ นั้น)หยดลงบนสไลด์แก้วเล็กน้อยทิ้งไว้ให้สิ่งส่งตรวจนั้นแห้งสนิท เมื่อแห้งดีแล้วจับมันไปลนไฟแบบผ่านๆซักสองสามครั้งก็พอเพื่อให้ส่วนที่เป็นโปรตีนกับคาร์โบไฮเดรตของแบคทีเรียเสียสภาพแล้วเกาะผิดกระจกสไลด์ได้แน่นขึ้น (เหมือนทอดไข่เจียวไม่ใส่น้ำมันนั่นแหละ) เสร็จแล้วก็เริ่มกระบวนการสาดสีได้

เริ่มต้นด้วย Crystal violet สาดซะ สาดมันให้ท่วม ทิ้งไว้ประมาณ1นาที แล้วล้างน้ำขั้นนี้ แบคทีเรียทุกตัวจะติดสีม่วงหมดไม่เว้นหน้าอินทร์หน้าพรหม

ขั้นต่อมา เท Gram iodineลงไปให้ท่วม ทิ้งไว้ 1 นาทีเช่นกัน(หรือจะมากกว่านั้นก็ได้) แล้วล้างน้ำ iodine จะทำปฏิกิริยากับ Crystal violet ทำให้สีติดทนแน่นขึ้น (นี่แหละถึงเรียกพวกมันว่าแซมกับโฟรโด้)

จากนั้น ใช้Decolorizeเทลงบนสไลด์ที่ถูกจับให้เอียงเพื่อล้างสีออกให้หมด แล้วรีบล้างน้ำซะสารนี้เป็นพวกแอลกอฮอล์ จะทำลายผนังเซลล์ของแบคทีเรียซึ่งเป็นส่วนที่ติดสี แบคทีเรียแกรมบวกมีผนังเซลล์หนาปึ้ก! ประกอบด้วยชั้นของPeptidoglycan ส่วนพวกแกรมลบ ผนังเซลล์จะบางมีPeptidoglycanบางจ๋อยอยู่ใต้ผนังที่เรียกว่า Lipoprotein (ส่วนนี้ทำให้เราเป็นไข้) เมื่อถูกแอลกอฮอล์ แบคทีเรียที่มีผนังหนาจะยังสามารถรักษาสีม่วงของมันไว้ได้ ขณะที่แบคทีเรียผนังบางจะหลุดลอกออกไปพร้อมสี จำไว้ว่าอย่าใช้Decolorizeนาน เพราะมันจะชะสีออกไปจนเกลี้ยง!

ถึงตอนนี้เราก็จะเหลือแบคทีเรียหนังหนาหน้าทนที่ติดสีม่วงเป็นที่เรียบร้อย กับแบคทีเรียที่ยังล่องหนอยู่ เราก็จะจัดการป้ายสีอีกครั้งด้วย Safranine แดงสดโดยหยดลงบนสไลด์ให้ชุ่ม ทิ้งไว้30 วินาทีแล้วล้างออก เจ้าสีแดงนี้จะทำหน้าที่เปิดเผยแบคทีเรียที่ยังไม่มีสีซึ่งก็คือเจ้าพวกผนังบางๆ นั่นเอง เพราะPeptidoglycan ที่อยู่ด้านล่างยังว่างอยู่ รับสีเข้าเป็นเต็มๆ ส่วนแบคทีเรียผนังหน้านั้น มีสีม่วงอยู่แล้ว ไม่มีที่ว่างให้สีแดงแทรกก็เลยเป็นสีม่วงอยู่อย่างนั้น

เสร็จสิ้นวิธีการสาดสีเรียบร้อยแล้ว ก็เอาเข้ากล้องจุลทรรศน์จับพวกมันให้ได้คาหนังคาเขาซะ!